UHRUÇ

0
122

Kemal Sunal’ın en kötü filmlerinden birinde Celal Yonat, Arabî görünümü ve mutat üzere bıraktığı sakalı ile “Özmüselman”ların din tahayyülünü tatmin etmekle kalmaz, bir selâm da şamanlara çakmak için belinde davul elinde tokmakla Kemal Sunal’ın etrafında dolanır: Yallah cinler yallah, cin çık cin çık cin çık.

Sevimsiz bir sahnedir ve sahnedeki kakofoni hem baş ağrıtır hem kalp. Üfürükçü sîmalı, cazgır kıyafetli ve nidalı, Şaman geleneğine güya bağlı bir adam ve ortada kilo alarak esprisini kaybetmiş yüzü ile oturan Kemal Sunal.

Mircea Eliade’ye göre Şamanizm, geçmişin esriklik tekniklerine verilen genel isimdir. Alâmet-i fârikası yükseltilmiş-derinleştirilmiş bir bilinçle başka dünyalarla iletişime geçebilmek olan, dünyadaki bütün spritüal inanışlarca desteklenen fakat tek olmayan efkâr. Pek çok kültürde varlığını din ile birlikte sürdürse de şaman ritüelleri birer metot; din değil, ibadet değil.

Kimsenin gücüne gitmesin, ateist olmayan aslında Şamanist’tir, bu kadar basit, tam da bu yüzden Şamanlar, animistik kültürlerde görülür.

Hiçbir ateist ruhunu şeytana satamaz, en fazla beleşe verir.

Şamanların bu ruhsal seyahatlerde vurmalı çalgılar kullandıkları doğrudur, ritmi kalp atışını yakalamaya çalışan, monoton sesi ile transa bir geçiş arayan davullar kullanırlar ki mezkûr sahnedeki ramazan davulu ile alâkası yoktur. Söğüt ağacından kasnak at derisiyle kaplanır, içine kayın ağacından bir sap takılır, nihayet geyik boynuzundan tokmakla ve elle çalınır, Kan Kuday’a çıkmanın yolu budur. Şaman, vasatî gerçekliği sağlayan şeylerin (ışık, ses, olağan kokular, ilh.) tesirini azaltmak ve üst gerçekliğe ulaşmak ister. Elbette hilesi de vardır, zehirli mantarlar (amanita muscaria, hani şu kırmızı şemsiyeli beyaz puanlı şirin şeyler) kurutulup dövülür, davula ve üzerlerine astıkları deri parçalarına sürülür. Dönerek âyine başladıklarında mantar tozu havaya yayılır ve soluyan ahali bir müddet sonra halüsinasyonlar görmeye başlar. Şamanlar, doza alışık oldukları için hayaller görseler dahi ritüel yöneticisi olarak âyini sürdürür.

Yazının devamı Ayarsız dergisinde

Ayarsız dergisini kitapçılardan edinebilir veya Abonelik formunu doldurarak adresinize getirtebilirsiniz.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here